Συμβουλές  αγοράς νέου οργάνου

 

    Γενικά, στο έγχορδο, ο λόγος των πολλαπλών παραμορφώσεων των ξύλινων μερών του, είναι η χρόνια τάση που του ασκούν οι τεντωμένες χορδές. Όταν έχει περάσει ‘το βάσανο του χρόνου’, τότε μεγιστοποιείται η πιθανότητα να μην παρουσιάσει βλάβη, και  χουν φανεί οι τυχόν αδυναμίες του, η φωνή, ο ήχος του οργάνου είναι πιο ώριμος και πιο κοντά στην τελική του μορφή. Ένα όργανο αλλάζει, «ωριμάζει» ηχητικά όσο παλιώνει..

Για να αξιολογήσουμε τα κυριότερα μέρη του οργάνου, τα εξετάζουμε ..

Καπάκι: Είναι το πιο σημαντικό μέρος του οργάνου .

Ελέγχουμε , για τυχόν μορφολογικά ή μηχανικά ελαττώματα.

Το καπάκι αποτελείται από δυο κομμάτια ξύλου ενωμένα ακριβώς στο κέντρο. Εκτός  αυτής της αδιόρατης γραμμής που αποτελεί  τον άξονα συμμετρίας του οργάνου μας, καμιά άλλη γραμμή που να υποδεικνύει ασυνέχεια δεν είναι δικαιολογημένη

   Μορφολογικά Ελαττώματα : Θεωρούνται οι ρόζοι, τα ραγίσματα , οι ρητινοθύλακες (διαμήκης κοιλότητες με περιεχόμενη ρητίνη) και οι μεγάλες ανομοιογένειες (πυκνώματα- αραιώματα) στην διάταξη των νερών που διατρέχουν την επιφάνεια του καπακιού. Η πυκνότητα των νερών (σκούρες γραμμές) είναι ένα δημοφιλές μακροσκοπικό κριτήριο αξιολόγησης του καπακιού.

  Μηχανικά Ελαττώματα: Συχνά κάτω από τον καβαλάρη παρατηρείται μια υποχώρηση του καπακιού εξαιτίας της χρόνια πίεσης των χορδών. Μια τέτοια αλλοίωση εμφανίζεται εντονότερα στα παλιά όργανα. Σε ένα καινούργιο όργανο  δεν είναι καλός οιωνός για την μακροβιότητα του καπακιού. Στο νεαρό μουσικό όργανο πρέπει να παρουσιάζει κύρτωση δηλαδή μια ελαφριά καμπύλωση προς την αντίθετη φορά πίεσης του καβαλάρη, προς τα έξω ή έστω επίπεδη επιφάνεια.

  Σημαντική επισύμανση :  υπάρχουν τεχνικές  κατά τις οποίες ο κατασκευαστής σκοπίμως και εξ  αρχής βουλιάζει το καπάκι του, δίνοντας του όψη ελαφρώς βουλιαγμένη ( Τεχνική Σάγματος ). Στην περίπτωση αυτή το βούλιαγμα δεν είναι παθολογικό εφόσον δεν προκλήθηκε από στατική αδυναμία του καπακιού αλλά αποτελεί κατασκευαστική επιλογή και πρόθεση.

 

 

 

                   Η κλίση της ταστιέρας ( Σκεύρωμα – Αντισκεύρωμα )

  Ο έλεγχος της ‘υγιούς’ ταστιέρας γίνεται οπτικά ,αν κάποιος  τοποθετήσει σε τέτοια θέση το όργανο ώστε το μάτι του με την προοπτική που διαθέτει να ελέγξει την ευθύτητα της ταστιέρας , όπως ακριβώς θα σημαδεύαμε με ένα μακρύκανο όπλο. Βέβαια ένας τέτοιος έλεγχος, απαιτεί κάποια εξοικείωση και εμπειρία. Ένας άλλος απλός τρόπος είναι πιέζοντας  μία τεντωμένη χορδή σε δυο σημεία ταυτόχρονα (ενός κουρδισμένου οργάνου) μέχρι αυτή να αγγίζει το πρώτο και το τελευταίο τάστο. Η τεντωμένη χορδή του υπό εξέταση οργάνου, είναι την στιγμή εκείνη ένα τέλειο ευθύγραμμο τμήμα με άκρα τα δάκτυλα μας και ελέγχουμε ευκολότερα την απόκλιση της ταστιέρας από την ευθιασμένη χορδή.  Το καινούργιο μπουζούκι εάν έχει μια κλίση προς τα πίσω δηλαδή ελαφριά κύρτωση αντίθετη από την παραμόρφωση που θα έφερνε η τάση των χορδών, τότε πρόκειται για το πρακτικά λεγόμενο αντισκεύρωμα. Μια δημοφιλή τεχνική κατά την οποία ο οργανοποιός προσδοκά ότι αυτή η κλίση θα απορροφηθεί από την χρονιότητα της τάσης των χορδών και η μόνιμα ασκούμενη δύναμη στο μάνικο και στην ταστιέρα θα ‘ευθιάσει’  το όργανο. Στην περίπτωση αυτή η τεντωμένη χορδή θα αγγίζει όλα τα τάστα και ίσως το όργανο να μην παίζει καθαρά (ήχος με ελαφρά τριξίματα στα πρώτα κυρίως τάστα). Αυτή η κατάσταση, θα πρέπει να είναι προσωρινή, όσο δεν έχει απορροφηθεί η προένταση.

    Στην περίπτωση που η τεντωμένη χορδή δεν εφάπτεται σε όλα τα σημεία έχουμε να κάνουμε με ένα όργανο στα χέρια μας που πρέπει να παίζει καθαρά σε όλα του τα τάστα και αν η απόκλιση είναι μικρή έως 2-2,5 mm τότε έχουμε να κάνουμε με ένα ώριμο μη παθητικό από σκεύρωμα όργανο.  Συχνά ο οργανοποιός  επιλέγει ένα τέτοιο αποτέλεσμα για να έχει ένα «καθαρό» ηχητικά όργανο συνεκτιμώντας και άλλους τεχνικούς  παράγοντες όπως π.χ. το μήκος της κλίμακας που σχετίζεται άμεσα με το πλάτος της ταλάντωσης των χορδών. Στην περίπτωση όμως που συναντήσουμε ένα  σκευρωμένο όργανο , χρήζει διόρθωσης και μια από τις πιο συνηθισμένες επεμβάσεις είναι το ξεσκεύρωμα.

                                                          Σκάφος

  Συχνά τα μπουζούκια αξιολογούνται με βάση των αριθμό των δουγων που φαίνεται να έχει το σκάφος τους . Δηλαδή ένα μπουζούκι με 60 δούγες είναι κατά πολύ ακριβότερο από ένα άλλο με 20 διότι  είναι ποιοτικά ανώτερο, πιο ωραίο αισθητικά και απαιτεί τις τριπλάσιες ώρες για την κατασκευή του. Είναι ωφέλιμο να εξεταστεί εάν όντως υπάρχουν οι δούγες που αναφέρονται. Αν δηλαδή το 60άρι είναι εξωτερικά μόνο 60άρι και εσωτερικά 15άρι ή 20άρι όπως δείχνει και η φωτογραφία. 

skafos dougies

 

(σκάφος φαινομενικά 60άρι με 15 όμως πραγματικές δούγες)

  Η επιφανειακή τομή και η τοποθέτηση σε αυτή λεπτών φύλων καπλαμά με σκοπό την οπτική διχοτόμηση ή τριχοτόμηση κτλ της ενιαίας δούγας είναι πράγματι μια επιπλέον εργασία .Όσο για την αισθητική αποτίμηση αυτής της επιφανειακής επέμβασης είναι αισθητικό κριτήριο και υποκειμενικό.

  Το ξύλο του σκάφους , επηρεάζει τόσο τον ήχο όσο και το κόστος του οργάνου.

                                                          Βάρος

  Ένα κριτήριο επιλογής οργάνου που συνήθως αγνοείται από τους περισσότερους άπειρους παίχτες είναι το βάρος. Γενικά ένα όργανο  πρέπει να είναι φιλικά χρηστικό και ελαφρύ. Η ιδεώδης θέση για το κέντρο βάρους του μπουζουκιού είναι το σημείο συνάντησης μάνικου και σκάφους με περιοχή αποδεκτής απόκλισης τα 3 cm περίπου είτε προς το σκάφος είτε προς το καράουλο.  Μάλιστα εύκολα επιβεβαιώνουμε αυτή τη θέση αν ισορροπήσουμε το μπουζούκι στο πλάι ενός δακτύλου μας. Αν έχουμε σημαντική απόκλιση στη θέση του κέντρου βάρους αυτή καλύτερα να βρίσκεται προς το σκάφος. Στην αντίθετη περίπτωση, που το κέντρο βάρους έχει μεταφερθεί προς το καράουλο, όπως π.χ. συμβαίνει στους τζουράδες και στα μισομπούζουκα  το μπουζούκι εξ αυτού, θα είναι κάπως δύσχρηστο.

                                                Φιγούρα -Υλικά

  Τα μπουζούκια διακοσμούνται στο καπάκι, συνήθως στην επιφάνεια ανάμεσα στον καβαλάρη και τον τάκο, είτε σε ένα μέρος είτε σε ολόκληρη την επιφάνεια. Η επιλογή της διακόσμησης ως αισθητικό θέμα, είναι υποκειμενικό ζήτημα, ωστόσο υπάρχουν κάποιοι αντικειμενικοί παράγοντες όπως το ότι όσο μεγαλύτερο μέρος του καπακιού καλύπτουμε με την διακόσμηση, τόσο κομμάτι του ήχου δεσμεύουμε ή  επηρεάζουμε . 

   Μια έρευνα αγοράς  βοηθά στη διαμόρφωση της προτίμηση μας, συγκρίνοντας τον ήχο, την καλαισθησία της εμφάνισης, τις τιμές και φυσικά τις εγγυήσεις για το  μέλλον του νέο μας οργάνου. H εμπιστοσύνη στον οργανοποιό  , αποτελεί σύμμαχο στην  κοινή αναζήτηση του καλύτερου ήχου. Το επίπεδο της ελληνικής οργανοποιίας συνεχώς βελτιώνεται. Ο κάθε οργανοποιός έχει τα δικά του γνωρίσματα και την δική του αισθητική η οποία  χαρακτηρίζει και τη δουλειά του. Όσο η αγορά βρίθει καλών οργανοποιών ο υποψήφιος αγοραστής έχει την δυνατότητα πολλών επιλογών .

   Πρέπει ωστόσο να γνωρίζουμε πως ο ορισμός του προϋπολογισμού μας που προορίζεται για μια τέτοια αγορά αποτελεί καθοριστικό παράγοντα. Συχνά το υπερβολικά φθηνό όργανο αποδεικνύεται πολύ ακριβό, εφόσον κάθε τόσο χρειάζεται επισκευή αλλά και η εκτέλεση ,η μελέτη σ αυτό, καθημερινά, μας δίνει απογοήτευση. Όσον αφορά στην αγορά του πρώτου μας οργάνου χρειάζεται διπλή προσοχή ή σε περιόδους κατά την οποία η πρώτη μας σχέση με την μουσική δοκιμάζεται λόγω της απειρίας μας .

 

  Αναδημοσιεύσεις πηγές βιβλιογραφία 

 

Βιβλιογραφία : περιοδικό oasis